Maszyna nie produkuje w czasie przezbrojenia. Przy krótkich seriach ten czas bywa większy niż czas obróbki.
Pomiar przezbrojeń
Czas od ostatniej dobrej sztuki do pierwszej dobrej po zmianie. Rzadko mierzony i zwykle dłuższy, niż się zakłada. Ta definicja jest istotna, bo obejmuje także rozruch i pierwsze sztuki próbne, które często wypadają poza rachunek, choć zajmują stanowisko.
Pomiar wymaga niewiele: zapisu momentu zatrzymania i ponownego startu, z podaniem, z jakiego wyrobu na jaki nastąpiła zmiana. Dopiero to pozwala zobaczyć, które kombinacje są kosztowne, a które przechodzą gładko.
Grupowanie zleceń
Kolejność ograniczająca liczbę zmian ustawień. Najprostsza droga do zwiększenia zdolności bez inwestycji. Cena jest realna: większe partie i dłuższe oczekiwanie pojedynczego zlecenia. Decyzja należy do planowania produkcji i powinna być podejmowana świadomie, a nie utrwalana jako nawyk.
Część przezbrojenia da się wykonać, gdy maszyna jeszcze pracuje: przygotowanie oprzyrządowania, materiału i dokumentacji. Rozdzielenie czynności na te wymagające postoju i te, które go nie wymagają, jest zwykle pierwszym krokiem i nie kosztuje nic poza uwagą.
Rzeczywista dostępność
Czas pracy minus awarie, przezbrojenia, przestoje na materiał. Zwykle znacznie niższa niż nominalna. Każdy z tych składników trzeba rejestrować osobno, bo prowadzą do zupełnie innych działań. Awarie to zadanie dla utrzymania ruchu, przestoje na materiał dla zaopatrzenia i magazynu, przezbrojenia dla technologii i planowania.
Obciążenie stanowisk
Rozkład w czasie pokazuje, gdzie tworzy się kolejka. Średnia miesięczna tego nie ujawnia. Stanowisko obciążone równo przez cały miesiąc i stanowisko stojące przez tydzień, a potem przeciążone, mają tę samą średnią i zupełnie inny wpływ na terminy. Interpretację ułatwia tekst o wąskich gardłach.
Zużycie narzędzi
Wpływa na jakość zanim doprowadzi do awarii. Rejestrowanie liczby cykli pozwala wymieniać planowo. Pogarszające się wymiary wyrobu bywają pierwszym sygnałem, wcześniejszym niż cokolwiek widocznego na maszynie.
Ewidencja narzędzi wymaga niewiele: kartoteki oprzyrządowania, licznika cykli albo przepracowanych godzin i zapisu każdej wymiany. Na tej podstawie da się wymieniać przed pogorszeniem jakości, a nie po nim, i planować zakup narzędzi zamiast zamawiać je w trybie awaryjnym.
Decyzja o zakupie
Poprzedzona pomiarem rzeczywistego wykorzystania. Nowa maszyna kupiona przy niskiej dostępności starej nie rozwiązuje problemu, tylko go powiela, bo te same przestoje pojawią się na nowym stanowisku. Kolejność jest odwrotna: najpierw pomiar i usunięcie przyczyn postojów, potem rozmowa o inwestycji.
Kiedy pomiar nie jest potrzebny
Przy długich seriach jednego wyrobu przezbrojenia zdarzają się rzadko i ich pomiar niczego nie zmieni. Wysiłek warto kierować tam, gdzie serie są krótkie, asortyment szeroki, a zmiany ustawień następują wielokrotnie w ciągu zmiany. Tam ten sam wysiłek przekłada się wprost na dostępny czas maszyny.
