Wada wykryta na końcu procesu kosztuje wielokrotnie więcej niż wykryta przy operacji, w której powstała.
Punkty kontroli
Umieszczone tam, gdzie wada jest jeszcze naprawialna. Kontrola wyłącznie na końcu jest najdroższym wariantem. Sensowna zasada wyboru miejsca: kontrolować przed operacją, która jest nieodwracalna, kosztowna albo długa. Sprawdzenie detalu przed lakierowaniem czy przed montażem ratuje cały nakład poniesiony później.
Punktów nie powinno być wiele. Kontrola po każdej operacji spowalnia przepływ i sama zaczyna być wąskim gardłem, a jej wynik przestaje być czytany.
Parametry mierzalne
Wymiar, waga, wytrzymałość, wilgotność. Ocena opisowa nie daje się analizować w czasie. Zapis „w porządku" nie pozwala zauważyć, że wyrób z miesiąca na miesiąc zbliża się do granicy tolerancji. Zapis wartości pozwala.
Przy każdej wielkości potrzebne są trzy rzeczy: sposób pomiaru, narzędzie i granice tolerancji. Bez nich dwie osoby zmierzą to samo inaczej i obie będą przekonane, że mają rację.
Osobno trzeba pilnować sprawności narzędzi pomiarowych. Suwmiarka rozregulowana od miesięcy produkuje wyniki, które wyglądają wiarygodnie i są fałszywe. Sprawdzenie przyrządów to najtańszy element całej kontroli i najczęściej pomijany.
Dokumentowanie
Wynik przypisany do zlecenia i partii. Bez tego reklamacja klienta jest nie do wyjaśnienia. Zapis powinien powstawać przy stanowisku, w chwili pomiaru. Przepisywanie z kartki do arkusza po zmianie wprowadza błędy i opóźnia reakcję do momentu, w którym już nic nie da się zrobić.
Powiązanie wyniku z numerem partii jest tym samym mechanizmem, który obsługuje identyfikowalność wyrobu. Jeśli firma prowadzi jedno, drugie kosztuje niewiele więcej.
Odchylenia
Wartość zbliżająca się do granicy tolerancji jest sygnałem, zanim pojawi się brak. To pozwala reagować przed stratą. Ten mechanizm działa tylko przy pomiarach zapisywanych liczbowo i czytanych jako szereg, a nie jako pojedyncze przypadki.
Kontrola wyrywkowa
Przy dużych partiach. Wielkość próbki i kryterium przyjęcia ustalone z góry, nie doraźnie. Reguła ustalana w trakcie zawsze dopasuje się do wyniku, który jest wygodny. Warto też zapisać, co się dzieje po odrzuceniu próbki: kontrola stuprocentowa, zwrot do poprawy czy zatrzymanie partii.
Wykorzystanie danych
Powiązanie wad z partią surowca, maszyną i zmianą wskazuje przyczynę szybciej niż jakiekolwiek dochodzenie. Zestawienie wad według stanowiska bywa też pierwszym sygnałem, że coś dzieje się z ustawieniem maszyny albo zużyciem narzędzia. Osobno warto liczyć koszt tego, co kontrola wychwyciła, co opisuje tekst o brakach i odpadach.
Kiedy rozbudowana kontrola nie ma sensu
Przy wyrobach prostych, o szerokiej tolerancji i niskiej wartości, rozbudowany system kontroli kosztuje więcej, niż wynoszą straty na wadach. Wystarczy wtedy sprawdzenie na wyjściu. Kontrola międzyoperacyjna zarabia na siebie tam, gdzie wyrób jest drogi, długo obrabiany albo trafia do branży, w której reklamacja pociąga za sobą znacznie więcej niż wymianę sztuki.
